Geschatte leestijd: 13 minuten

Inhoudsopgave

• Wat zijn goden en godinnen?
• Wat is een religie?
• Is hekserij een natuurreligie?
• Wat is het verschil tussen religie en spiritualiteit in hekserij?
• Welke goden en godinnen horen bij hekserij?
• Hoe werken heksen met goden en godinnen?
• Moet je als heks goden en godinnen eren?
• Geloven heksen in leven na de dood of reïncarnatie?
• Samengevat: vereren alle heksen goden en godinnen?

Wat zijn goden en godinnen?

Goden en godinnen zijn entiteiten die een bovenmenselijke macht bezitten. Doorgaans heersen zij niet alleen over de aarde en alles wat erop leeft, maar ook over de krachten van de natuur en het dodenrijk. Meestal worden goden en godinnen aangewezen als grondleggers van de schepping. Zij kunnen echter ook als alles overstijgend worden beschouwd. In dat geval staan ze los van de schepping. De schepping kan niet zonder hen bestaan, maar zij maken er zelf geen deel van uit.

Wat is een religie?

Een religie is een geloofssysteem dat vele varianten kent. Religie zorgt voor zingeving in het leven van mensen en het biedt troost en houvast. Het verklaart zaken en geeft ruimte voor waardering en viering. Speciale gebruiken zijn daar vrijwel altijd onderdeel van. Denk bijvoorbeeld aan offeren, bidden of het vieren van religieuze feesten.  

Vandaag de dag, in 2026, neemt religie nog steeds een belangrijke plaats in de wereld in. Het zorgt niet alleen voor verbinding, steun en saamhorigheid, maar ook voor conflict. Dat laatste gebeurt vooral wanneer mensen hun geloof als ‘de waarheid’ beschouwen en anderen van hun gelijk proberen te overtuigen, of wanneer macht een rol speelt.

Soms wordt een religie misbruikt als excuus om persoonlijke normen en waarde door te drukken. Dat leidt in patriarchale geloofssystemen vaak tot onderdrukking van de vrouw, andere vormen van genderongelijkheid of homofobie. Dat zie je onder andere terug in de geschiedenis, waarin de heksenjacht een zwarte bladzijde vormt.

Monotheïsme versus polytheïsme

Bij monotheïstische religies, zoals het christendom en de Islam, heerst het geloof dat er slechts één almachtige godheid bestaat. Vaak geloven de aanhangers van deze religies tevens in andere mystieke wezens, zoals engelen of demonen en (heilige) geesten. Deze zijn echter in lager rang dan de almachtige god. Ze hebben minder invloed.

In polytheïstische culturen en religies komen meerdere godheden voor die allemaal hun eigen speciale rol in het grote geheel vervullen. In hekserij als natuurreligie is dat eveneens het geval. Deze heksen maken contact met meerdere goden en godinnen die ze aanroepen en/of vereren.

Polytheïsme is onderdeel van het Hindoeïsme en het Boeddhisme. Je vindt het ook bij oude Europese culturen, zoals de Griekse, Romeinse, Slavische, Germaanse, Keltische en Noordse cultuur. Religieuze heksen werken vaak samen met goden, godinnen en andere entiteiten uit deze godengroepen.

Noot: In mijn artikel over entiteiten schreef ik al dat polytheïstische godengroepen veel overeenkomsten vertonen en hoe dat komt.

Is hekserij een natuurreligie?

Een uitspraak die ik veel tegenkom is de volgende: ‘Hekserij is een religie’. Je ziet dat zelfs vaak terug op websites over hekserij. Zelf ben ik het oneens met deze stelling, want niet alle heksen beleven hekserij op religieuze wijze.

Religieuze zingeving zie je met name binnen hekserij als natuurreligie. Wicca is hier een voorbeeld van, net als andere paganistische of heidense stromingen binnen hekserij. Deze vormen van hekserij hebben een duidelijk goddelijke inslag, al kun je ook religieus zijn zonder goden te eren.

Traditionele heksen of wijze vrouwen, zoals ikzelf, beschouwen hekserij als een magisch ambacht en spirituele levenswijze. Wij geloven dat alles op energetisch niveau met elkaar is verbonden en met elkaar communiceert, maar we geloven niet in een hogere macht die alles aanstuurt. Traditionele hekserij is daarom geen religie, maar een vorm van spiritualiteit.

Anderen voegen spiritualiteit en religieuze zingeving samen. Zij werken samen met goden tijdens het bedrijven van magie en rituelen voor een speciaal doel, maar ze voeren geen special rituelen uit om deze godheden te eren. 

Wat is het verschil tussen religie en spiritualiteit in hekserij?

Kijk je naar de definitie van spiritualiteit en religie, dan zie je veel overeenkomsten. Dat maakt het moeilijk om religie en spiritualiteit van elkaar te scheiden, ze kunnen prima samengaan. Hieronder probeer ik het verschil tussen religie en spiritualiteit zo goed mogelijk duidelijk te maken.

Wat betekent religie in hekserij?

Religie draait in hekserij vooral om persoonlijke zingeving en de zoektocht naar verbindingen binnen het grote geheel, dat ook wel Universum of Kosmos genoemd wordt. Doorgaans zijn er hogere machten bij betrokken. Die hogere machten wordt niet altijd voorgesteld als een persoonlijkheid, maar dat gebeurt wel vaak.

Goden en godinnen spelen relatief vaak een rol binnen religieuze hekserij. Daarnaast hoor ik heksen regelmatig spreken over Moeder Natuur, wat een mooi voorbeeld is van een hogere macht. Anderen gebruiken de term ‘oerbron’ om een hogere macht aan te duiden. Hoe dan ook is er binnen hekserij als natuurreligie vrijwel altijd een hiërarchische structuur aanwezig. Een hogere macht is immers leidend en al het andere is daaraan ondergeschikt.

Wat betekent spiritualiteit in hekserij?

Spiritualiteit heeft betrekking op je eigen geest, ervaringen, innerlijke beleving en ontwikkeling. Het zit dus puur in jezelf. Je herkent en erkent alle krachten en energieën die buiten jezelf bestaan wel, maar je beschouwt ze niet als een hogere macht. Ze zijn een gegeven en bestaan gewoon, net als jijzelf. Er is gelijkwaardigheid.

Als wijze vrouw en traditionele heks geloof ik dus wel dat alles met elkaar verbonden is, maar niet dat er een hiërarchische structuur binnen het grote geheel bestaat. In mijn ervaring is er in de basis evenwicht aanwezig. Daardoor spelen (energetische) machtsverhoudingen geen rol van betekenis. Ik zie het grote geheel als een enorm web. Er gaan continu trillingen doorheen die alles in beweging houden, op zoek naar balans.

Of je hekserij wel of niet als religie benadert is een keus. Je kunt als heks een religieuze insteek hebben, maar het hoeft niet perse. Het is helemaal aan jou om daar wel of niet voor te kiezen. Niet-religieuze heksen werken vaak samen met geesten of voorouders. Sommigen van hen maken daarnaast contact met engelen, elfen of demonische wezens.

Welke goden en godinnen zijn er in hekserij?

Heksen voor wie goden en godinnen belangrijk zijn, putten meestal uit bestaande godengroepen. Voorbeelden zijn Griekse, Romeinse, Noorse, Germaanse, Slavische, Egyptische of Keltische pantheons. Soms maken heksen contact met goden uit verschillende godengroepen tegelijk. Dat kan prima vanwege de raakvlakken die tussen verschillende godengroepen bestaan.

Er zijn echter ook heksen die enkel uitgaan van een moedergodin en een gehoornde god. Vaak gaat het dan om een drievoudige godin, die zowel maagd, moeder als oude vrouw vertegenwoordigt. De gehoornde god is doorgaans een afgeleide van Pan of Herne.

Wie is de moedergodin in moderne hekserij?

Vermoedelijk vereerden mensen in de tijd van de jager-verzamelaars al een moedergodin en een god van de jacht. Toen mensen zich vaker op één plek vestigden en de landbouw opkwam, werd de moedergodin steeds belangrijker. Zij werd gezien als de aarde zelf, de moederschoot waarin nieuw leven ontstond. Mensen werden meer afhankelijk vruchtbaarheid in hun plaatselijke omgeving en er ontstonden cultussen rondom de moedergodin.

Wat is de betekenis van de moedergodin en de gehoornde god in hekserij?

In religieuze heksentradities zoals Wicca (moderne hekserij) vormen de moedergodin en de gehoornde god een belangrijke wisselwerking. De godin verpersoonlijkt de aarde zelf. Zij bezit de baarmoeder waarin nieuw leven ontstaat. De god zorgt op zijn beurt voor groeikracht en bevruchting. Deze godheden spelen een belangrijke rol tijdens rituelen.

Wie zijn de Hulskoning en de Eikkoning?

Tijdens Yule (midwinter) vind een strijd plaats tussen de Hulstkoning en de Eikkoning. De Eikkoning wint de strijd waardoor het licht en de vruchtbaarheid kunnen terugkeren. Tijdens Litha (midzomer) volgt een nieuw gevecht, waarbij de Eikkoning het onderspit delft. In de herfst verliest de Eikkoning zijn blad. De Hulstkoning kondigt de naderende herfst en winter aan. Zijn groenblijvende bladeren laten zien dat er na het afsterven van de vegetatie weer nieuw leven zal ontstaan. Op deze manier wordt de kringloop van de natuur en de seizoenen met een mythologisch verhaal verduidelijkt.

Met welke goden en godinnen kun je het best samenwerken als heks?

Met welke goden of godinnen je als heks samenwerkt mag je helemaal zelf bepalen. Ga eens na welke gevoelsmatig het best bij jou passen. Welke goden en godinnen je kiest kan mede afhangen van je persoonlijke ontwikkeling, een proces dat je doorloopt, of van een vraagstuk dat je beantwoord wilt zien. Het kan ook zijn dat je helemaal niets met goden en godinnen hebt. In dat geval kun je ervoor kiezen om niet met goden en godinnen samen te werken als heks.

Hoe werken heksen met goden en godinnen?

Heksen creëren soms een speciaal altaar voor een god of godin, of ze voeren speciale rituelen uit. Dit helpt je als heks om verbinding met een god of godin te maken. Nadat je verbinding hebt gemaakt kun je een god of godin om hulp vragen.

Hoe maak je een altaar voor goden en godinnen?

Heksen die goden en godinnen eren of ermee samenwerken, creëren meestal een speciale plek voor zo’n godheid op hun altaar. Soms maken ze een speciaal altaar voor een bepaalde god of godin. Op dit altaar plaats de heks symbolische voorwerpen die een link met de eigenschappen van die godheid hebben. Indien mogelijk zet een heks een beeld of afbeelding van een godheid op het altaar. Je kunt zo’n beeld of afbeelding kopen of zelf maken. Mooi of lelijk is niet van belang. Het gaat erom dat een goden– of godinnenbeeld of afbeelding een passende vorm en uitstraling heeft, zodat jij je ermee verbonden voelt.

Hoe voer je als heks rituelen voor goden en godinnen uit?

Tijdens rituelen roepen heksen goden aan en/of brengen ze offers als dank voor de hulp van een god of godin. Aanroepen betekent dat je contact maakt met de energie van een bepaalde god of godin. Je haalt die energie als het ware naar je toe, zodat je ermee kunt werken en ervan leren. Doordat zoveel mensen met godheden werken of ze vereren groeit de energie van goden en godinnen voortdurend in kracht. Dit collectieve bewustzijn houdt het godendom levend.

Wil je met een specifieke god of godin samenwerken, dan kan het helpen om zoveel mogelijk informatie over die godheid op te zoeken. Je leert daardoor waar een godheid precies voor staat en welke offers en attributen passend zijn. Je kunt een god of godin zelfs terugzien in jezelf, in al je eigenschappen, wensen, talenten en gemoedstoestanden.

Tip: Volg je intuïtie als je met een god of godin werkt. Vaak weet je dan vanzelf welke kleur kaarsen je het best kunt branden, welk offer gepast is of wat je op je altaar kunt plaatsen.

Moet je als heks goden en godinnen eren?

Nee hoor, je mag zelf bepalen of goden en godinnen iets toevoegen aan jouw hekserij.  Voel je geen verbinding met goden of godinnen, dan voegen ze niets toe aan jouw leven als heks. Je kunt hekserij prima zonder goden of godinnen vormgeven. dat doe ik zelf ook en in de 45 jaar die ik als wijze vrouw en traditionele heks praktiseer heb ik ze nooit gemist.

Geloven heksen in leven na de dood?

Iets wat je veel in religies terugziet is het geloof in leven na de dood. In hekserij kan het ook een thema zijn. Het idee dat je na je sterfelijke bestaan voortleeft geeft mensen grip op iets wat onvermijdelijk is, maar tegelijkertijd onzeker en ongrijpbaar.

Waar blijven we nadat ons aardse leven geëindigd is? Geloofsovertuigingen, religieuze geschriften en mythologische verhalen geven doorgaans antwoord op deze en andere belangrijke levensvragen. Ze doen dat volgens theorieën die bij een bepaalde religie passen.

In het christendom heerst bijvoorbeeld het geloof dat je na de dood in de hemel of hel terechtkomt, afhankelijk van hoe je je tijdens je leven hebt gedragen. Je legt als het ware verantwoording af aan God. In oude mythologie is er meestal een rijk van de doden, zoals het Walhalla waar volgens de Noordse traditie alleen dappere strijders na hun dood terechtkwamen.

Geloven heksen in reïncarnatie?

Negen van de tien heksen geloven in reïncarnatie, net als hindoeïsten en boeddhisten. Het betekent dat je na je dood op aarde terugkeert in een andere hoedanigheid. Het geloof in vorige levens is hieraan verwant. Het doel van reïncarnatie verschilt per religie. Wel heeft het vaak een link met het leren van levenslessen, waardoor je uiteindelijk in een soort verlichte staat terechtkomt.

Zelf geloof ik niet in reïncarnatie. Ik heb andere ideeën over wat er na de dood met mij gebeurt.

Samengevat: vereren alle heksen goden en godinnen?

Veel heksen volgen in meerdere of mindere mate een natuurreligie, maar er zijn ook traditionele heksen zonder religieuze levensvisie. Dat laatste geldt ook voor mij. Hou in gedachten dat er geen wetten zijn die voorschrijven wat je als heks moet geloven of wat je moet doen. Ga te rade bij jezelf en vraag je af hoe jijzelf tegen religie en spiritualiteit aankijkt. Voel je connectie met godheden of doen ze jou niets? Wil je ze een plek geven in jouw hekserij of niet? Volg dat gevoel tijdens het vormgeven en beleven van hekserij, dan kom je vanzelf op het heksenpad terecht dat bij jou past!