Geschatte leestijd: 10 minuten

De betekenis van Ostara

In maart is het eindelijk officieel lente en in 2027 vindt de lente-equinox plaats op 20 maart. Dat is het moment waarop de dag en de nacht ongeveer even lang zijn. Dit jaarfeest staat in het teken van vruchtbaarheid, zaaien en het licht dat terugkeert. Net als bij andere jaarfeesten in hekserij mag je zelf bepalen of je er aandacht aan besteedt en je hoeft Ostara niet per se op de vastgestelde datum te vieren. Wil jij Ostara vieren, doe dat dan op een moment dat voor jou goed voelt.

Wie is de godin Ostara?

Waar de naam Ostara precies vandaan komt is niet zeker. Ga je op onderzoek uit, dan stuit je al vlug op een Germaans-Saksische godin die Ostara heet. Volgens de Duitse letterkundige Jacob Grimm (bekend van de sprookjes) is Ostara de Germaanse godin van de lente, maar verder is er geen bewijs dat deze godin vroeger daadwerkelijk werd vereerd.

Volgens een andere theorie, uit de Temporum ratione van Beda, is Ostara vernoemd naar Eostrae, een lentegodin uit het oude Engeland. Dit is de enige oude vermelding van deze godin, daarom weet niemand zeker of deze informatie klopt. In elk geval is het waarschijnlijk dat de woorden Easter en Ostern (Pasen) van haar naam zijn afgeleid.

Als godin van de dageraad is Ostara gelinkt aan het Oosten, want daar komt de zon op. Zij heeft raakvlakken met de godinnen Eos (Grieks), Aurora (Romeins) en Oesja (Slavisch). Ostara is een godin van vruchtbaarheid en (nieuw) leven. In de lente wordt haar terugkeer gevierd en brengt zij de belofte van groei en bloei met zich mee. Daar kun je als heks aandacht aan besteden tijdens het lentefeest.

Waar komt de paashaas vandaan?

Tijdens de kerstening werden heidense gebruiken de kop ingedrukt of geïntegreerd in het christendom. Er gaan geluiden op dat de haas om die reden aan Pasen werd gekoppeld. Het is echter niet honderd procent zeker dat de godin Ostara in het verleden daadwerkelijk vereerd werd. Hoe dan ook ligt de link tussen de paashaas, de verstopte eieren en het verhaal van Ostara voor de hand. Daarom is vrijwel zeker dat de paashaas die eieren verstopt een afgeleide is van dit verhaal.

Als lentefeest staat Ostara in het teken van zaaien

Ostara luidt het begin van de zaaitijd in. Het valt in deze tijd duidelijk op dat de dagen langer worden. Het wordt vroeger licht en later donker. Aan de bomen en struiken zitten bladknoppen en jonge planten komen op. Het begin van nieuw leven is onmiskenbaar aanwezig.

Vroeger werd rond deze tijd gezaaid en in veel culturen werden eieren geschilderd. Waar het gebruik ‘eieren schilderen’ precies vandaan komt is een raadsel. In elk geval staat het ei symbool voor de belofte van nieuw leven, net als zaaien. Hoe je die twee kunt combineren tijdens een ritueel lees je verderop in dit blog.

Zaaitijd en de maanstand

De lente is een mooie tijd om planten te zaaien. Je kunt de meeste soorten nu al binnen zaaien in potjes en sommige zelfs al buiten. Half mei, na ijsheiligen kun je ze buiten uitplanten. Voor die tijd kan het nog vriezen en daar kunnen tere, jonge plantjes niet goed tegen.

Veel heksen houden bij het zaaien en oogsten rekening met de maanstand. Zaaien doen ze vaak bij toenemende maan, omdat de maan dan ‘groeit’ van donker naar vol. Het idee hierachter is dat zaaien in deze periode het ontkiemen van de zaden en de groei van de planten stimuleert. Zaaien kun je natuurlijk ook figuurlijk doen door de basis te leggen voor nieuwe doelen waar je aan wilt werken.

Paasvuren

Een oude gewoonte is het ontsteken van paasvuren. Het ontsteken van grote vuren is van oorsprong waarschijnlijk een heidens gebruik. De aanduiding ‘paasvuur’ is pas tijdens de kerstening ontstaan. Voorheen stond het vuur mogelijk symbool voor vruchtbaarheid en de terugkeer van het licht.

Als wijze vrouw en traditionele heks ben ik geen voorstander van het ontsteken van paasvuren, omdat ik de natuur zo min mogelijk schade wil toebrengen. Het ontsteken van een groot vuur zorgt voor veel uitstoot en vervuiling. Daarom vind ik dat we het beter niet kunnen doen. Tradities zoals deze zijn ook maar door mensen bedacht. Ze mogen wat mij betreft nooit een excuus zijn om bewezen schadelijke handelingen te blijven volhouden. Wat jij hiervan vindt, is natuurlijk aan jou.

Mijn tip voor een alternatief paasvuur: gebruik kaarsen of rode pepers om een paasvuur te symboliseren, of verzin een andere creatieve oplossing. Uiteindelijk gaat het om de symboliek en de intentie waarmee je een ostararitueel uitvoert. Hoe je jouw viering of ritueel vormgeeft is bijzaak..

Symbolen en rituelen voor Ostara

Ostara staat symbool voor groei, verandering en (persoonlijke) ontwikkeling. Een perfect symbool hiervoor is het ei. Daarom zijn eieren bij uitstek geschikt om te gebruiken tijdens jouw lenteritueel.

Hoe kun je eieren gebruiken tijdens jouw ritueel voor Ostara ?

De symboliek van eieren geldt niet alleen voor dierlijke eieren, maar ook voor andere voorwerpen die eivormig zijn. Dat is laatste is goed nieuws als je geen dierlijke eieren wilt gebruiken, bijvoorbeeld omdat je veganist bent. Je kunt de symboliek van eieren dan toch benutten voor je rituelen en magie.

Symbolische betekenissen van eieren zijn:

• Vruchtbaarheid
• Bescherming
• Nieuw leven
• Groei

Daarom kun je eieren gebruiken voor vruchtbaarheidsrituelen. Dat betekent niet dat er standaard een zwangerschap uit zo’n ritueel voortkomt. Je kunt ook figuurlijk een vruchtbaar proces doormaken. Dat doe je bijvoorbeeld wanneer je stap voor stap naar een speciaal doel toewerkt. Een vruchtbaarheidsritueel kan je een boost geven om iets nieuws te beginnen en daar vervolgens echt iets van te maken. Het motiveert je om de stappen te zetten die nodig zijn om te komen waar je wilt zijn.

Transformatie en persoonlijke groei

Transformatie vind ik persoonlijk een heel mooie symboliek van eieren. In het ei vindt celdeling plaats en daardoor groeit een embryo uit tot een levensvatbaar dier. Kook of bak je een ei, dan zie je een duidelijk waarneembare transformatie. Het ei verandert tijdens het bakken zichtbaar van structuur. Pel je een gekookt ei, dan zie je dat het vaste vorm heeft gekregen. Eet je een ei op tijdens een ritueel, dan neem je de kracht van het ei tot je. Je kunt een ei ook op je altaar neerzetten als vruchtbaarheidssymbool.

Een altaar maken voor Ostara

Wil je een altaar voor Ostara maken, ga dan voor jezelf na welke voorwerpen je bij de lente vindt passen. Hieronder staan wat ideeën voor voorwerpen die je op jouw Ostara-altaar kunt neerzetten:

• Geschilderde eieren
• Een beeld, tekening of afbeelding van de godin Ostara
• Een offer voor de godin Ostara
• Items die vruchtbaarheid symboliseren
• De zon, in welke vorm dan ook
• Een kaars in een kleur die jij bij Ostara vindt passen
• Bloemen die in de lente bloeien
• Zaden die je wilt zaaien

Kleuren voor Ostara

• Geel om het terugkerend licht te symboliseren
• Rood als symbool van vruchtbaarheid

Kruiden voor Ostara

Kruiden die bij Ostara passen zijn:

• Voorjaarsbloemen
• Bloesems

Moet je Ostara vieren als heks?

Nee hoor, dat hoeft niet. Het vieren van jaarfeesten is een keus. Niet alle heksen vieren jaarfeesten. Vier Ostara alleen als dat bij jou past en geef er jouw eigen draai aan. In mijn traditie spelen jaarfeesten geen rol, al vier ik soms wel een jaarfeest mee op uitnodiging van andere heksen. Maar zelf doe ik het niet.

Wel brengen ik in de lente een traditioneel offer aan de ontwakende natuurgeesten. Dit ritueel wordt niet op een vaste dag uitgevoerd, maar in elk geval voorafgaand aan de zomerzonnewende. Het offer bestaat uit een gekookt en gepeld ei dat we buiten neerzetten, in een met bloemen versierd ‘nestje’ van takjes, stro en/of mos.

Tip: wil je graag op een fijne en veilige manier omgaan met natuurgeesten en andere entiteiten? In de Heggemoeder boeken over entiteiten deel ik mijn kennis, ervaring en veel praktische tips.

Een ritueel voor Ostara

Laat iets tot bloei komen in een ei

Als heks kun je jouw nieuwe plannen en doelstellingen voor het komende jaar symbolisch tot leven laten komen door een plantje te zaaien in een eierschaal. Op ander momenten kun je dit natuurlijk ook doen, want dit ritueel is niet aan tijd gebonden. Wel kan het onderdeel zijn van een ritueel voor Ostara. Ben je veganist, gebruik dan een eivormige kom of pot in plaats van een dierlijk ei. Pas het ritueel aan, zodat je het toch kunt uitvoeren.

Wat je nodig hebt voor jouw Ostararitueel

• Zaad van een plant naar keuze
• Aarde
• Water
• Een lege eierschaal (of een alternatief daarvoor)
• Een speld of naald
• Een bord of kom om de eierschaal in te zetten
• Geduld, want dit ritueel neemt enkele weken in beslag

Het ritueel

Stap 1: Bereid je ritueel voor zoals je dat gewend bent. Neem de tijd om bewust contact te maken met je eigen eigen energie en de aarde onder je. Dat wordt ook wel aarden genoemd. Eventueel kun je de gratis geleide meditatie ‘jezelf aarden’ van Heggemoeder hiervoor gebruiken.

Stap 2: Bekleed de schaal of het bord met een bedje van mos of ander natuurlijk materiaal. Je kunt het eventueel nog versieren met dingen die je bij vruchtbaarheid en groei vindt passen.

Stap 3: Hou de eierschaal voorzichtig tussen beide handen en focus heel bewust op je doel. Probeer het voor je te zien alsof het al is bereikt. De eierschaal symboliseert de baarmoeder waarin transformatie plaatsvindt.

Stap 4: Prik voorzichtig een paar gaatjes in de onderkant van de eierschaal zodat overtollig water kan weglopen. Vul de eierschaal met aarde en plaats hem op de schaal of het bord.

Stap 5:  Neem de zaadjes en herhaal stap 3 ermee. Zaai de zaadjes daarna in de eierschaal. Focus daarbij sterk op het doel dat je voor ogen hebt. Het zaad symboliseert jouw idee. Het plantje dat gaat groeien staat voor het proces dat jou naar je doel brengt.

Stap 6:  Wil je nog wat extra energie aan het zaad geven, stuur je eigen energie er dan naartoe. Of doe een meditatie voor Ostara, waarbij je focust op de uitkomst van jouw doelen.

Stap 7: Geef het zaad een klein beetje water en zet het bord op een lichte plaats neer. Sluit je ritueel daarna af.

Stap 8: Verzorg je zaailing goed en focus daarbij op je doel. Is het plantje opgekomen en groot genoeg, zet het dan met eierschaal en al in een grotere pot. Heb je geen dierlijke eierschaal gebruikt, zet de plant dan in een grotere pot en plaats het alternatieve ei ernaast.

Stap 9: Is je plant volgroeid en heb je je doel bereikt, dan is het aan jou om te beslissen wat je met de plant doet. Heb je kruiden gezaaid, dan kun je ze drogen en gebruiken voor andere rituelen of als offer. Je kunt de plant natuurlijk ook houden en verzorgen, zodat hij je kan herinneren aan datgene wat je bereikt hebt.

Ik wens je een mooie Ostara.