Geschatte leestijd: 7 minuten

De betekenis en geschiedenis van Imbolc

Imbolc is van oorsprong een Keltisch festival en een landbouwfeest. De naam Imbolc betekent volgens sommigen ‘baarmoeder’, maar er worden ook wel andere betekenissen aan toegekend, zoals ‘melk’ en ‘zuiveren’. De gekerstende versie wordt Candlemas of Maria lichtmis genoemd.

Oude tradities in het begin van het jaar

Vroeger was in deze tijd niet veel meer over van de wintervoorraden, al werd er rond Imbolc zelf nog flink gegeten en gedronken. Dat was bedoeld om voorraden op te maken die anders zouden bederven door de stijgende temperatuur. Daarna moesten mensen spaarzaam met hun overgebleven voorraden omgaan. Dat betekende in de praktijk dat je weinig te eten had, of dat er zelfs een vastentijd aanbrak. Februari was vroeger zowel een tijd van soberheid als een tijd van belofte en een nieuw begin.

De natuur wordt wakker

Als je oplet, ontdek je in februari de eerste tekenen van het voorjaar al. Er vindt een omslag plaats die naarmate de tijd vordert steeds duidelijker wordt. Het lijkt alsof de aarde nog in een sluimerfase verkeert. Kijk je beter, dan zie je de eerste voortekenen van de lente, zoals de groene puntjes die uit de aarde omhoogkomen.

De eerste bladknoppen verschijnen rond Imbolc alweer aan de struiken

Dat is voor mij een teken dat het tijd is om wakker te worden uit mijn winterrust en nieuwe plannen te maken voor het komende jaar. De grond warmt langzaam op, waarbij zaden ontkiemen en de cyclus van vruchtbaarheid, groei en bloei weer begint. Nog even, en dan is de natuur weer vol van kleur, geur en bedrijvigheid. Daar verheug ik me altijd enorm op. Misschien geldt dat ook wel voor jou.

Wanneer vier je Imbolc?

In 2027 valt Imbolc rond 1 februari, maar je mag die datum ruim nemen. De natuur trekt zich tenslotte niets aan van onze jaarfeestkalender en het klimaat is nu anders dan vroeger. Kondigt de lente zich vroeger aan dan 1 februari, vier Imbolc dan gerust eerder. Vallen de tekenen van de lente jou pas op in de weken na begin februari, dan vier je het gewoon later. Dat mag je helemaal zelf bepalen.

Tip: download de heksenkalender van dit jaar

Wat vieren heksen met Imbolc?

Tegenwoordig is Imbolc vooral een nieuw begin, waar je het best met een schone lei aan kan beginnen. Daarom voeren veel heksen reinigingsrituelen uit. Het is daarnaast een feest van vuur en licht. Een mooie tijd om als heks nieuwe plannen te smeden voor het komende jaar. Je wakkert het spreekwoordelijke vuur in jezelf aan. Zo kun je ruimte geven aan je creativiteit en datgene waar je een passie voor hebt.

Wie is de godin Brighid?

Tijdens Imbolc wordt van oudsher de godin Brighid geëerd. Andere namen waaronder zij bekend staat zijn: Brigid, Brigit, Bride (Schotland) en Brigantia (Romeins). Brighid is een godin van dichtkunst, genezing en ambachten, en als beschermster van huis en haard is zij verbonden met het element vuur.

Welke tradities zijn er rondom Brighid

Vroeger werd ter ere van Brighid een grote voorjaarsschoonmaak gehouden en daarmee maakten mensen een frisse start. Je kunt dat zelf ook doen, letterlijk of figuurlijk. Je hoeft niet perse je huis van onder tot boven schoon te poetsen, zoals vroeger de gewoonte was. Je kunt je huis in plaats daarvan energetisch zuiveren om een nieuw begin te maken. Dat is bovendien een mooie manier om Brighid te eren.

De kerstening van Brighid

Toen het christendom rond het jaar 300 meer macht kreeg, lukte het de kerk niet om alle heidense gebruiken de kop in te drukken. Daarom werd het feest ter ere van Brighid gekerstend en kreeg het een andere naam. Het werd voortaan Candlemas of Maria-lichtmis genoemd en draaide niet langer om Brighid. In plaats daarvan verschoof de aandacht naar de maagd Maria en Jezus Christus, die tijdens Candlemas aan God werd overgedragen. Omdat de Keltische godin Brighid zich niet zomaar liet verdrijven, doopte de kerk haar om tot Sint Brigida. Zij werd vanaf dat moment gezien als beschermvrouwe van de dieren en de natuur.

Video – Tutorial: hoe maak je een Brighids cross?

Veel moderne heksen maken tijdens Imbolc een zogenaamd Brighid’s cross (Brighids kruis). Dit is een vruchtbaarheidssymbool dat vroeger werd gemaakt van rus of stro, maar je kan ook andere materialen gebruiken. Het kruis werd in oude tijden gebruikt om zaadjes te zegenen en de conceptie te bevorderen. Om dat laatste voor elkaar te krijgen legde je het kruis onder de matras van je bed. Anderen legden het Brighid-kruis in de haard als offer voor Brighid, of hingen het boven de voordeur om onheil af te wenden.

Wil je zelf een Brighid-kruis maken voor jouw Imbolc viering, maar weet je niet hoe? In deze videotutorial laat ik je zien hoe je  een Brighid’s cross maakt.

Hoe vier je Imbolc?

Hieronder vind je enkele voorbeelden en ideeën waarmee je de essentie van Imbolc vorm kunt geven in jouw ritueel. Je kunt er bijvoorbeeld oude Imbolc-tradities in verwerken, zoals het maken van een Brighid’s cross.

Tips voor imbolcrituelen

• Eer de godin Brighid
• Breng een offer aan de godin Brighid
• Maak een Brighid’s cross
• Hou een lenteschoonmaak
• Voer een zuiveringsritueel uit
• Doe een schoonmaakritueel in je huis
• Maak een amulet voor Imbolc
• Richt een Imbolc altaar in
• Maak een natuurwandeling
• Maak kaarsen voor Imbolc
• Maak je tuin of plantenpotten alvast klaar voor nieuwe zaailingen  
• Voer rituelen uit rondom het element vuur

Een extra imbolctip

Veel heksen voeren hun imbolcrituelen niet alleen uit om meer verbondenheid met de natuur te voelen. Ze besteden ook aandacht aan hun persoonlijke ontwikkeling. Je kunt jouw Imbolcviering bijvoorbeeld gebruiken om datgene wat je niet meer dient los te laten. Dat kan iets zijn wat je wilt afleren, iets wat jouw ontwikkeling als heks in de weg staat, of iets anders waar je vanaf wilt.

Schrijf alles wat je wilt loslaten op briefjes. Verbrand de briefjes in een kom of ketel, terwijl je datgene wat je hebt opgeschreven in gedachten loslaat. Zo kun je het element vuur tijdens jouw Imbolcritueel inzetten voor persoonlijke zuivering.

Welke kleuren horen bij Imbolc?

Kleuren die ik goed bij dit jaarfeest vind passen zijn de volgende: 

• Wit – Puurheid, onschuld en zuiverheid
• Groen – Groei, vernieuwing en de belofte van de lente
• Rood – De energie en levenskracht van de natuur
• Geel – Het terugkerende licht.

Tips: Richt een altaar in waarop je deze kleuren gebruikt. Brand er gele kaarsen op die het terugkerende licht symboliseren.

Welke kruiden passen bij Imbolc?

Hieronder staat een aantal kruiden dat heel geschikt is voor Imbolc:

• Sneeuwklokje
• Berkenbast
• Salie – reinigend
• Brandnetel – reinigend
• Braamblad – reinigend
• Lavendel – verfrissend, versterkt magie en rituelen

Tip: Brand reinigende kruiden, zet ze op je altaar of voeg een kruidenbuideltje toe aan het schoonmaakwater waarmee je jouw huis reinigt.

Moet je Imbolc vieren als heks?

Nee hoor, je mag helemaal zelf bepalen of je dat doet. Je wordt niet minder heks als je feesten van het Keltisch jaarwiel aan je voorbij laat gaan. Zelf vier ik Imbolc niet. De jaarfeesten maken geen deel uit van mijn traditie en in de ruim 45 jaar die ik nu als wijze vrouw praktiseer heb ik geleerd en ervaren dat ik onderdeel ben van de natuur. Aandacht geven aan de kringloop van het leven gaat bij mij vanzelf en ik beweeg automatisch mee met de seizoenen. Daar heb ik geen jaarfeesten voor nodig. Mijn tip aan jou is dan ook om te doen waar jij je het fijnst bij voelt.

Jaarfeesten vormen voor veel heksen een handige leidraad

Imbolc en andere feesten van het jaarwiel kunnen jou helpen bij het vormgeven van jouw hekserij. Ze bieden structuur voor het meebewegen met de seizoenen. Door het vieren van Imbolc en andere heksenvieringen besteed je aandacht aan jezelf, de aarde en jouw hekserij. Dat geeft je houvast en structuur, vooral als je net met hekserij bent. Maar voor ervaren heksen kunnen jaarfeesten zoals Imbolc fijn zijn om te vieren.

Ik wens jou een fijne Imbolc!