Geschatte leestijd: 18 minuten

Inhoudsopgave

• Wat is het Keltisch jaarwiel?
  • Waar komen de acht jaarfeesten vandaan?
• Waarom vieren veel heksen de 8 jaarfeesten?
• Welke feesten horen bij het Keltisch jaarwiel?
• Waarom zou je als heks het Keltisch jaarwiel volgen?
  • Hoe het Keltisch jaarwiel jou als heks met de natuur verbindt
  • De acht jaarfeesten kunnen je helpen bij jouw ontwikkeling als heks
• Moet je als heks het Keltisch jaarwiel volgen en de 8 jaarfeesten vieren?
  • Het Keltisch jaarwiel en mijn traditie
• Wat betekenen de jaarfeesten van het Keltisch jaarwiel in hekserij?
• Het Keltisch jaarwiel als aanvulling op jouw hekserij

Wat is het Keltisch jaarwiel?

Het Keltisch jaarwiel bestaat uit een reeks van acht jaarfeesten die zijn gelinkt aan de seizoenen en de kringloop van de natuur. Vier van deze feesten zijn gebaseerd op de landbouwfeesten die onze Keltische voorouders vierden. De andere vier hebben te maken met de (wisseling) van de seizoenen en de stand van de zon.

Waar komen de acht jaarfeesten vandaan?

De oorsprong van de feesten die heksen vieren ligt in het oude Europa, rond het begin van de jaartelling. In die tijd waren mensen grotendeels afhankelijk van lokale oogsten. Ze hadden meer oog voor de cyclus van de natuur, want de natuurlijke kringloop van vruchtbaarheid, groei, afsterven en wedergeboorte waren leidraad voor het zelf verbouwen van voedsel en het houden van vee. Mensen bewogen mee met de seizoenen, waarbij ze goden en godinnen vereerden die voor vruchtbaarheid en overvloed konden zorgen.

Vandaag de dag, in 2026, gaat dat anders. Al zijn de seizoenen voor lokale landbouw nog steeds belangrijk, toch zijn we er veel minder afhankelijk van dan vroeger. Een groot deel van de Nederlandse agrarische opbrengst wordt geëxporteerd en we importeren allerlei producten uit het buitenland, zoals graan, olie, specerijen en rijst. Vroeger gebeurde dat veel minder. Daarom was een goede lokale oogst toen belangrijker om te overleven dan nu.

Waarom vieren heksen de acht jaarfeesten?

Als iemand mij zou vragen wat het Keltisch jaarwiel met hekserij te maken heeft, dan zou ik zeggen: ‘Eigenlijk niets.’ De feesten die aan het wiel van het jaar verbonden zijn waren van oorsprong lokale volksfeesten die iedereen vroeger vierde. Ze zijn niet eens allemaal Keltisch.

Toch zijn er veel heksen die het jaarwiel en de 8 jaarfeesten gebruiken als rode draad voor hun hekserij. Dat komt doordat Gerald Gardner, de oprichter van de natuurreligie Wicca, deze feesten heeft ‘geleend’ en toegevoegd aan zijn religie. Vreemd is dat niet, want ze passen goed bij de inhoud van moderne hekserij. Niet alleen omdat ze gelinkt zijn aan de kringloop van het leven, maar ook omdat ze iets kunnen toevoegen aan de persoonlijke zoektocht en ontwikkeling van een heks. De kringloop van het leven zie je immers niet alleen letterlijk in de natuur. Je kunt hem evengoed op symbolische wijze toepassen te aanzien van jezelf en je ontwikkeling.

Sinds de opkomst van Wicca zijn de acht jaarfeesten van het Keltisch jaarwiel via moderne hekserij en andere heidense stromingen langzaam weer bekender geworden. Vandaag de dag voeren aanhangers van Wicca, eclectische heksen en andere heidenen (paganisten) ze nog steeds. Omdat zoveel heksen het jaarwiel volgen, noemen heksen het tegenwoordig ook wel ‘het heksenrad’.

Welke feesten horen bij het Keltisch jaarwiel?

De volgende acht jaarfeesten worden door heksen gevierd:

• Samhain, 1 november
• Yule, 21 december
• Imbolc, 1 februari
• Ostara, 21 maart
• Beltane, 1 mei
• Litha, 21 juni
• Lughnasadh of Lammas, 1 augustus
• Mabon, 21 september

De bovengenoemde datums zijn slechts indicaties. Sommige heksen houden de datums die voor de jaarfeesten zijn vastgesteld strikt aan. Anderen volgen meer hun gevoel. Zij kijken liever naar wat er in de natuur gebeurt en gaan uit van wat ze zelf waarnemen. Er zijn heksen die alleen zonnefeesten vieren, anderen vieren alleen de traditionele landbouwfeesten. Wil jij de jaarfeesten ook vieren, dan is het aan jou om te bepalen hoe en wanneer je dat precies doet. Volg je gevoel en doe wat voor jou het best voelt.

Waarom zou je als heks het Keltisch jaarwiel volgen?

Er zijn verschillende redenen waarom heksen ervoor kiezen om het jaarwiel te volgen:

• Het jaarwiel kan je helpen om seizoensgebonden te leven, in het ritme van de natuur.
• Het Keltische wiel helpt je bij zelfontwikkeling en persoonlijke groei.
• Door het jaarwiel te volgen kun je meer spiritualiteit in je leven brengen.
• Het Keltisch jaarwiel is een goede leidraad voor beginnende heksen, want het geeft houvast en richting,

Hoe het Keltisch jaarwiel jou als heks met de natuur verbindt

Leven in het ritme van de natuur is heel natuurlijk, want mensen zijn als zoogdier onderdeel van de natuur. Toch lijkt het tegenwoordig alsof veel mensen hun connectie met de natuur voor een deel zijn kwijtgeraakt. Mensen spreken niet voor niets vaak over mens, dier en natuur. Daardoor lijkt het of ze losstaan van elkaar, maar in werkelijkheid zijn ze met elkaar verweven.

Door als heks bewust in het ritme van de seizoenen te leven word je je bewust van de plek die je in de natuur inneemt. Het gaat je meer opvallen wat er in de natuur gebeurt en welke invloed dat heeft op jezelf, jouw hekserij en je dagelijks leven. Het volgen van het Keltisch jaarwiel zorgt dat je stilstaat bij wat er in de natuur gebeurt. Daarom is het volgen van het jaarwiel een mooie manier om hekserij meer met je leven te verweven.

De acht jaarfeesten kunnen je helpen bij jouw ontwikkeling als heks

Door jezelf beter te leren kennen en persoonlijke obstakels uit de weg te ruimen kom je dichter bij je eigen kern. Als wijze vrouw vind ik dat heel belangrijk, want het zorgt ervoor dat ik me vanbinnen rustig en in evenwicht voel. Daardoor sta ik stevig in mijn schoenen en weet ik precies hoe ik in elkaar zit. Dat helpt mij om moeilijke situaties het hoofd te bieden en te genieten van de mooie dingen van het leven.

Door het volgen van het jaarwiel en het vieren van de acht jaarfeesten heb je een leidraad om aan jezelf te werken. Je kunt jezelf doelen stellen en proberen om die doelen stapsgewijs te bereiken. Je plant een spreekwoordelijk zaadje dat uitgroeit tot iets moois. Uiteindelijk kun je de vruchten van je werk plukken, waarbij je jouw spreekwoordelijke oogst binnenhaalt. 

Het Keltisch jaarwiel en mijn traditie

In de traditie waarin ik als wijze vrouw praktiseer speelt het Keltisch jaarwiel geen rol. Wel heb ik me er uit nieuwsgierigheid in verdiept, en op uitnodiging van andere heksen neem ik wel eens aan jaarfeestrituelen deel. Maar ik vier zelf geen jaarfeesten.

In harmonie leven met de natuur is als wijze vrouw wel belangrijk voor mij, maar dat kan ik prima zonder jaarwiel en jaarfeesten. Al op jonge leeftijd leerde ik om goed voor de aarde te zorgen en werd ik gestimuleerd om mezelf goed te leren kennen. Ik beweeg automatisch mee met de seizoenen en maak op mijn eigen manier verbinding met de cycli van de natuur, zowel binnen als buiten mijzelf.

Wat betekenen de acht jaarfeesten van het Keltisch jaarwiel in hekserij?

Tegenwoordig staat Samhain vooral in het teken van contact met de doden, met name overleden voorouders. Er wordt wel gezegd dat de sluier naar de andere werelden in deze nacht dunner is, maar dat vind ik persoonlijk onwaarschijnlijk. De sluier is naar mijn ervaring altijd even dun. Wat wel kan is dat je door het idee dat de sluier dunner is zelf meer openstaat. Je neemt bepaalde dingen daardoor gemakkelijker waar, zodat het lijkt alsof de sluier dunner is.

Samhain vieren

Veel heksen voeren in deze nacht rituelen uit voor en met hun overleden voorouders. Ze zetten bijvoorbeeld extra borden op tafel, met daarbij foto’s van dierbare overledenen. Op de borden wordt wat voedsel geschept. Samhain vieren is een manier om de band met je overleden voorouders versterken en herinneringen aan hen levend te houden. Samhain is tevens het begin van een periode waarin ruimte is voor rust en bezinning. De donkerste tijd van het jaar breekt aan.

Lees meer over het vieren van Samhain

Yule

• Periode: rond 21 december en de kortste nacht van het jaar.
• Andere namen: Joel, Midwinter, Winterzonnewende.
• Soort feest: seizoensfeest.
• Thema’s: begin van de lichte helft van het jaar; de voorbereiding van een nieuw proces.

Het tweede van de acht jaarfeesten staat bekend als Yule of midwinterfeest . Vroeger werd tijdens midwinter gevierd dat de donkere tijd van het jaar ten einde was. Het was een belofte van licht en nieuw leven dat nog niet zichtbaar was, maar wel in aantocht. Sjamanen voerden rituelen uit om boze geesten te verjagen, zodat die het nieuwe licht niet in de weg zouden staan.

Vroeger staken mensen lichtjes aan om het licht te verwelkomen en daar ligt de oorsprong van de huidige kerstboom. In de boom hing men vruchten op in de hoop op een goede oogst in het komende jaar. Tegenwoordig staan groen blijvende bomen en planten nog steeds symbool voor eeuwig leven. Zij zijn bovendien de belofte van het nieuwe leven dat in de lente zal ontstaan.

Het land werd klaargemaakt voor het zaaien en er werd een grote voorjaarsschoonmaak gehouden. Omdat de eerste grassprietjes en vroege voorjaarsbloemen rond Imbolc opkomen, was dit tevens een tijd van belofte. De zaaitijd kwam eraan en het vee was drachtig.

Imbolc was een feest waarin de godin Birgit vereerd werd.  Zij werd oorspronkelijk geassocieerd met dichtkunst, genezing en ambachten. Sinds de kerstening staat ze tevens bekend als beschermvrouwe van dieren en een sterke verbondenheid met de natuur.

Imbolc vieren

Je kunt Imbolc vieren met een overvloedige maaltijd, of door een ritueel uit te voeren rondom de godin Birgit. Het is voor veel heksen een tijd om het oude los te laten en om doelen te stellen en plannen te maken voor het nieuwe jaar. Wat wil je bereiken en hoe ga je dat doen?

Lees meer over het vieren van Imbolc.

In deze tijd valt het op dat de dagen lengen. Het wordt vroeger licht en later donker. Aan de bomen en struiken verschijnen langzaam weer bladknoppen en planten schieten op uit de grond. Vroeger werd er rond deze tijd gezaaid en in veel culturen worden eieren geschilderd. Waar dat gebruik precies vandaan komt is onduidelijk. Wel is het ei natuurlijk gelinkt aan de belofte van nieuw leven, net als zaaien.

Ostara vieren

Als heks kun je je nieuwe plannen en doelstellingen voor het komende jaar symbolisch tot leven laten komen door een plantje te zaaien in een eierschaal of een eivormig voorwerp. Verzorg het goed en zet het later met ei en al in de aarde.

Lees meer over het vieren van Ostara

Beltane is een feest dat in tegenstelling tot Samhain niet draait om de dood, maar juist om het leven. Vruchtbaarheid is het belangrijkste thema van dit feest. Je kunt dit symboliseren met de kleur rood (menstruatiebloed) en wit (sperma). Vaak worden tijdens Beltane kransen gemaakt, versierd met voorjaarsbloemen en bloesems, zoals lijsterbes. Het is een moment om je plannen daadwerkelijk te verwezenlijken en om echt stappen te gaan zetten om te komen waar je wilt zijn.

Beltane vieren

Lees binnenkort meer over het vieren van Beltane.

Midzomer is een tijd van activiteit, vitaliteit, zonkracht, vrolijkheid en weelderige bloei. Een moment om te genieten van wat er is en om voor jezelf de balans op te maken. Wat heb je dit jaar al bereikt en wat zou je nog meer willen doen? Hoe kun je je lopende projecten een extra zetje de goede kant op geven en tot een goed einde brengen? Tip: gebruik tarotkaarten tijdens jouw ritueel. Zet de kaart ‘de Zon’ bijvoorbeeld op jouw altaar neer.

Litha vieren

Lees binnenkort meer over het jaarfeest Litha

Lughnasadh

• Periode: rond 1 augustus.
• Andere namen: Lughnasa, Lammas, Broodmis.
• Soort feest: landbouwfeest.
• Thema’s: begin van de oogsttijd, stilstaan bij wat je bereikt hebt en de laatste hand leggen aan je projecten.

Lughnasadh is vernoemd naar Lugh, de god van de zon, ambachten en handel. Het betekent: ‘treuren om Lugh’, want langzaam maar zeker verdwijnt het licht. De kortere dagen en het vocht in de lucht maken duidelijk dat de herfst in aantocht is.Vroeger werd in deze tijd van het jaar de eerste grote oogst binnengehaald en er werden voorraden aangelegd voor de winter. Daarnaast verzamelde men de zaden die in het volgende jaar gezaaid zouden worden. Lughnasadh is een tijd van grote overvloed en vroeger vierde men dit feest onder andere door brood te bakken van het allereerste graan. Kruimels werden in huis gestrooid, als bescherming tegen onheil. Van het laatste geoogste graan werden graanpopjes gemaakt om het huis te beschermen. In het voorjaar werden de graanpopjes verbrand en strooide men de as uit over de akkers, in de hoop op een goede oogst.

Creëer een altaar waarop je graan en bloemen neerlegt. Vlecht een krans van graan en bloemen of maak een graanpopje dat symbool staat voor wat je hebt bereikt en bewaar het tot het volgende voorjaar. Je kunt het dan verbranden of begraven om je nieuwe projecten een zetje te geven. Meer info over poppenmagie vind je in het boekje ‘Talismans, Amuletten en Poppenmagie’ uit de rituelenserie

Lees meer over het jaarfeest Lughnasadh

Mabon luidt het einde in van het actieve deel van het jaar. Nu is het nog even hard werken, maar daarna volgt een rustperiode. In de herfsttijd rond je je projecten af en laat je de dingen die je niet langer nodig hebt los.

Mabon vieren

Voer een ritueel uit waarbij je dingen loslaat, bijvoorbeeld door ze op briefjes te schrijven en ze te verbranden. De dingen die je wilt voortzetten of afmaken in het volgende jaar schrijf je ook op briefjes. Bewaar deze briefjes, zodat je ze nadat je deze doelen bereikt hebt als nog kunt verbranden tijdens een volgende herfstperiode. Verzamel en droog de kruiden die je in de winter nodig denkt te hebben.

Werk je met het pentagram, snij dan een appel overdwars in plakken en laat ze drogen. Het klokhuis van de appel vormt een vijfpuntige ster. Maak een altaar waarop je dingen neerlegt die met herfst en de laatste oogst te maken hebben, zoals bladeren en herfstvruchten, zoals eikels, kastanjes en beukennootjes. Neem er niet te veel, want het is voedsel voor de dieren. Wil je een offer brengen aan de aarde, leg deze herfstvruchten dan later als offer buiten, zodat ze opgegeten kunnen worden door de dieren.

Lees meer over het jaarfeest Mabon

Het volgen van het Keltisch jaarwiel en het vieren van de acht Jaarfeesten kan een fijne aanvulling zijn op jouw hekserij

Jaarfeesten vieren kan je als heks houvast geven bij het volgen van de cyclus van de natuur en je eigen innerlijke processen. Dat betekent echter niet dat je verplicht bent om deze feesten te vieren. Zelf vier ik ze niet, want ik heb ze niet nodig om structuur aan te brengen in hekserij, of om mezelf te ontwikkelen. Dat doe ik op een andere manier. Voor anderen zijn het Keltisch jaarwiel en de acht jaarfeesten juist een fijne aanvulling op hekserij. Weet je nog niet of het vieren van jaarfeesten iets voor jou is, experimenteer met het Keltisch jaarwiel. Luister naar je intuïtie en gevoel, want dan ontdek je vanzelf of het vieren van deze jaarfeesten bij jou past.